نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
چکیده
نظریهی علم دینی آیه الله جوادی آملی مبتنی بر دو رکن اساسی است: الف: علوم بشری اگر خیالی یا وهمی باشند، اساسا علم نیستند تا سخن از دینیکردن آنها مطرح شود، و اگر به درجه قطع یا اطمینان برسند، همه در زمرهی علوم دینی محسوب میشوند. ب: در کنار منابع عقلی و تجربی، باید از منابع نقلی نیز به روش اجتهادی، در علوم مختلف استفاده شود. در این مقاله بررسی میشود که رکن اول دیدگاه ایشان با این مشکل مواجه است که ایشان توجهی به نقش و تاثیر مبانی دینی در درستی و واقعنمایی نظریات علمی ندارد. نسبت به رکن دوم نیز تاکیدی که ایشان بر منابع نقلی دارند، در بخش گستردهای از علوم (خصوصا بخش عمدهی علوم تجربی) قابلپذیرش نیست، زیرا هدف دین سعادت بشر بوده و دین برنامهای برای این بخش از علوم ندارد؛ این بخش از علوم، نه دینی هستند و نه غیر دینی. از همینرو دینیکردن این بخش بر مبنای اجتهاد در علوم نقلی، با مشکلات جدی مواجه است. این مقاله ضمن نقد دیدگاه آیه الله جوادی، نظریهی ایشان را تا حدی، با نظریات مشابه مقایسه نموده و بررسی تطبیقی مینماید.
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Critical Analysis of Ayatollah Javadi Amoli's Perspective on Theistic Science
نویسنده [English]
- Seyyed Jaaber Mousavirad
Associate Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]
Ayatollah Javadi argues that all sciences, if they are purely imaginary or illusory, cannot be classified as genuine sciences worthy of being labeled as religious or secular. However, if these sciences attain a level of certainty or high probability, they are religious sciences. Nevertheless, he underscores the importance of utilizing not only intellectual and empirical sources but also narrative sources in scientific pursuits. This perspective raises concerns as it appears to overlook the role and influence of religious foundations in ensuring the accuracy and realism of scientific theories. Moreover, the insistence on incorporating narrative sources may face resistance, particularly in a significant portion of sciences, especially empirical ones. This is because the primary objective of religion is human happiness, and it lacks a specific plan for this scientific domain. As a result, this sector is neither inherently religious nor non-religious. Consequently, attempts to religiousize this field through Ijtihad in religious texts encounter substantial challenges.
)