نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه لرستان

2 استادیار گروه فلسفه موسسه آموزش عالی آل طه، تهران، ایران

10.22054/jcst.2026.92797.1309

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین سازوکار حفظ شریعت در عصر غیبت و عبور از الگوهای ناکارآمد سنتی تدوین شده است. دستاوردهای مقاله نشان می‌دهد که تقلیل مسئله حفظ شریعت به سازوکارهایی نظیر «نظریه اجماع تشرفی»، به دلیل فقدان ادله قطعی در احراز کاشفیت، خطر قدسی‌سازی توافقات بشری و ایجاد محدودیت برای استقلال علمی فقها، پاسخ‌گوی چالش‌ها و پیچیدگی‌های فقهی معاصر نیست. نتیجه نهایی این پژوهش، ارائه یک «الگوی تعاملی» است که اثبات می‌کند حفظ شریعت در دوران غیبت نیازمند هم‌افزایی دو مؤلفه اساسی است: از یک سو، هدایت باطنی و تکوینی امام معصوم به عنوان «واسطه فیض» که ضامن حفظ روح دین و مصونیت کلی آن است؛ و از سوی دیگر، نهاد فقاهت که با اتکا بر «عقلانیت جمعی و اجتهاد پویا» و با استقلال روشمند، وظیفه استنباط و تطبیق احکام را بر عهده دارد. این الگو نشان می‌دهد که با پرهیز از آسیب‌های الگوهای پیشین، می‌توان پویایی فقه را در مواجهه با تحولات پرشتاب تاریخی تضمین نمود و انسجام هویتی و ساختار کلامی شیعه را به شکلی کارآمدتر صیانت کرد.

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Socio-Theological Reading of the Issue of 'Preserving the Sharia' during the Occultation Era; With an Emphasis on the Critique of the Theory of Consensus via Divine Meeting (Ijma' al-Tasharrufi)"

نویسندگان [English]

  • Abedin Darvishpoor 1
  • Hamedeh Rastaei 2

1 دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه لرستان

2 Assistant Professor of Philosophy, Ale- Taha Institute of Higher Education, Tehran, Iran.