اندیشه سلفی گری در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه کلام اسلامی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

چکیده

وقتی که بحث اصلاح‌گری در دین مطرح شد؛ برخی جریان‌های فکری با هدف اصلاح در امور دینی به فعالیت‌ مشغول شدند. یک ‌دسته از این جریان‌ها که در جهان اسلام شکل گرفت، جریان سلفی‌گری بود. در ایران نیز عده‌ای تحت تأثیر سلفیان ظهور کردند که باورهایی مشابه باورهای آنان داشتند. عوامل دیگری نیز در شکل‌گیری این جریان در ایران نقش داشت؛ از جمله ضعف و انحطاط مسلمانان و پیشرفت غرب در علوم مادی و همکاری حاکمان وقت و عوامل غربی با آنان. طرفداران این جریان در ابتدا تنها شعار بازگشت به قرآن و صدر اسلام را سر دادند؛ اما پس از مدتی، برخی عقائد مسلمانان مخصوصاً شیعیان را باعث بروز اختلافات میان مسلمانان و گسترش خرافات دانستند و به این سبب شروع به انکار این عقائد کردند. نظیر آنچه در امامت و عصمت و علم ائمه و شفاعت و زیارت قبور و رجعت می‌گویند. اعتقادات دیگر مهم این گروه، دعوت به اتحاد و مبارزه با روحانیت و کنار گذاشتن بسیاری از احادیث است. مقالة حاضر بررسی این جریان از جمله عوامل شکل‌گیری، اعتقادات و معرفی برخی شخصیت‌های آنان (خرقانی، سنگلجی، برقعی، قلمداران و طباطبایی) را بر عهده دارد.

کلیدواژه‌ها